YAZI:BEKİR ATACAN
(GAZETECİ VE DIŞ POLİTİKALAR UZMANI)
ATEŞKES: MOTOR GÜRÜLTÜSÜNÜ ÖRTEN “PERDE”
Analistler Pakistan’daki kapalı kapılar ardındaki beden dilini çözmeye çalışırken, ABD donanması ve uluslararası koalisyon (30’lu ittifak) ateşkesin sağladığı sakinliği sahadaki en zor operasyon için kullandı. Ateşkes, şu hamlelere imkân tanıyan bir “lokal anestezi” işlevi gördü:
• Mayın temizliği: Mayın tarama gemileri ve gelişmiş deniz dronları, İran’ın hızlı botlarının siyasi gerilim nedeniyle üslerinde kalmasından faydalanarak boğazın derinliklerinde serbestçe çalıştı.
• Nihai konuşlanma: ABD destroyerleri, İranlı yetkililer resmi protokollerle meşgulken boğazın kritik geçiş hatlarında son savaş pozisyonlarını aldı.
HEYET “EMNİYET SUPABI” OLARAK (ALTIN REHİNE)
İran’ın siyasi ve askeri elitinin ülke dışında ve ABD hava gücünün kontrolündeki bir ortamda bulunması, içerideki Devrim Muhafızları’nın elini fiilen felç etti:
• Karşılık verme felci: İran’ın deniz trafiğine müdahale etmesi, hava sahasının kapatılması ve heyetin geri dönüşünün engellenmesi riskini doğuracaktı.
• Baş ile gövdenin ayrılması: Strateji, sistemin “aklını” dışarıda, “askeri araçlarını” içeride bırakarak karar alma zincirinde kopukluk ve inisiyatif kaybı yarattı.
“GÜVENLİ KORİDOR”UN FİİLÎ DURUM OLARAK DAYATILMASI
Planın en dikkat çekici yönü, Washington’un geçiş için izin istememesi, bunu doğrudan sahada bir gerçekliğe dönüştürmesiydi:
• “Diplomatik müzakerelerin başarısız olduğu” ancak deniz yolunun askeri ve teknik olarak güvence altına alınmasından sonra ilan edildi.
• İslamabad’dan dönen heyet, “Hürmüz’ü kapatma” kozunun masaya gelmeden önce ellerinden alındığını fark edecek.
SONUÇ: BÖLGESEL SATRANÇTA “ŞAH MAT”
Beyaz Saray’ın enerji fiyatları ve güç itibarı baskısı, hızlı bir stratejik kazanıma dönüştü:
• ABD açısından: Petrol fiyat baskısı azaldı, caydırıcılık yeniden tesis edildi ve maliyetli bir yıpratma savaşına girilmeden deniz güvenliği sağlandı.
• İran açısından: Tahran stratejik “boğaz kartını” kaybetti, müzakere masasından kazanım elde edemedi ve hem siyasi hem sahadaki en zayıf anlarından birine sürüklendi.
MEVCUT SAHNE: SAHADA YENİ JEOPOLİTİK GERÇEKLİK
- Boğazda: Savaş gemileri “güvenli geçiş” düzenini yeni jeopolitik gerçeklik olarak dayatıyor.
- Havada: Heyet, savaş fiilen başlamadan önce “kaybedilmiş” bir askeri tabloya geri dönüyor.
- Piyasalarda: Yatırımcılar pazartesi açılışı için satış emirleri hazırlıyor; “Hürmüz düğümünün çözülmesiyle” Brent’in 92 dolar altına düşmesi bekleniyor.
SESSİZCE KURULAN STRATEJİK HAMLE
Sonuç: Bu adeta sinematik bir kurguydu: İran’a İslamabad’da ihtişamlı bir “kırmızı halı” serilirken, Hürmüz sularında egemenlik zemini sessizce altından çekildi.
ETİKETLER:
#BekirAtacan
#HürmüzBoğazı
#ABD
#İran
#Jeopolitik
#EnerjiGüvenliği
#OrtaDoğu
#Strateji
#DenizGüvenliği
#KüreselPolitika
