Hasan DÖNMEZ/KONYA, (DHA)
Selçuk Üniversitesi Sarayönü Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayati Akman ve ekibi tarafından yürütülen 'TÜBİTAK-1002' projesi, tarladaki renkli buğdayları yüksek katma değerli fonksiyonel gıdalara dönüştürme stratejisiyle hayata geçirildi. 20 farklı siyah, mor ve mavi buğday genotipinin incelendiği çalışmada; bisküvi üretimi için en uygun ve insan sağlığına en faydalı türler bilimsel yöntemlerle tespit edildi.
KATKISIZ, DOĞAL VE GDO'SUZ ÜRETİM
Geliştirilen bisküvilerin raf ömrü ve görsellik için kullanılan yapay gıda boyalarının aksine rengini tamamen tohumun kendi genetiğinden aldığını belirten Doç. Dr. Hayati Akman, ürünlerin herhangi bir GDO içermediğini kaydetti. Buğdaylar üzerinde 2 yıl süren adaptasyon çalışmaları sonucunda bölge koşullarına dayanıklı genotiplerin belirlendiğini söyleyen Akman, "İdeal bisküvilik buğdayda; ekmeklik ve makarnalık buğdayın aksine protein ve gluten değerleri ile un ve hamur yoğunluk ve akışkanlık özelliklerinin daha düşük olması gerekiyor. Konya'nın Sarayönü ilçesinde yetiştirdiğimiz genotiplerinden verim yönüyle üstün, bisküvilik kalite yönüyle uygun olanlarını, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nden Doç. Dr. Yaşar Karaduman ile birlikte teknolojik açıdan analiz ettik. 2026 yılı itibarıyla seri üretim sürecine geçmiş bulunuyoruz, bunun için renkli buğdaylardan üretilen ilk renkli bisküvi prototipini geliştirmeyi başardık. Çalışmalarımız sadece bisküviyle sınırlı kalmayacak. Ekibimizle birlikte fonksiyonel gıda dediğimiz, sağlık yararı yüksek, farklı ürünler de geliştirmeyi hedefliyoruz" dedi.
'ÖNCÜ BİR ADIM'
Projenin sadece akademik bir çalışma olmakla kalmayıp, ulusal gıda teknolojisine de hizmet ettiğini vurgulayan Doç. Dr. Akman, "Renkli buğdaylardan elde edilen fonksiyonel bisküvi ürünlerinin dünyada başarılı örneklerine rastlamaktayız. Ancak yürüttüğümüz bu çalışma, kullanılan yerli adaptasyon süreçleri ve teknolojik analiz derinliğiyle Türkiye özelinde bir ilki temsil ediyor. Ülkemizin gıda teknolojisindeki yerli ve milli gücünü artırmayı hedefleyen bu projenin hem akademik hem de sanayi alanında öncü bir adım olacağına inanıyoruz" diye konuştu.
'HÜCRE YENİLENMESİNE YARDIMCI OLAN FONKSİYONEL ÜRÜNLER'
Projenin sağlık analizlerini yürüten Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Zengin ise geliştirilen ürünün hücresel düzeydeki faydalarına dikkat çekti. Prof. Dr. Zengin, "İncelediğimiz bu renkli buğdaylar; şeker hastalığı, Alzheimer ve kanser gibi modern çağın en büyük sağlık sorunlarına yönelik geliştirilecek gıdalar için eşsiz bir ham madde. Ürettiğimiz mavi ve mor bisküviler, sadece birer atıştırmalık değil; her yaş grubunun tüketebileceği, vücut direncini artıran ve hücre yenilenmesine yardımcı olan fonksiyonel ürünlerdir" dedi.
