Nazif Cemhan ŞEN/ÇANAKKALE, (DHA)
Çanakkale Zaferi'nin 111'inci yıl dönümü kutlamaları yaklaşırken, savaşa dair yeni anılar da gün yüzüne çıkıyor.
Çanakkale Boğazı'nı geçerek İstanbul'u ele geçirmeyi hedefleyen müttefik donanmasına karşı yürütülen savunmada, Fransız zırhlısı Bouvet'nin batışı, savaşın en kritik anlarından biri olarak kayda geçti. İstanbul Teknik Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü'nden Öğr. Gör. Dr. Yusuf Ziya Altıntaş, bu tarihi anlara dair bazı ayrıntıların, o dönem Osmanlı hizmetinde bulunan Alman bahriye subayı Hermann Lorey'in eserinde yer aldığını söyledi.
'BU BÜYÜK SEVİNÇ, TABYALARDAKİ VATANPERVERLİK DUYGUSUNU ZİRVEYE TAŞIMIŞTI'
Hermann Lorey'in, 1'inci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Donanması'nda, özellikle Barbaros ve Turgut Reis zırhlılarında görev yapan bir Alman subayı olduğunu belirten Dr. Yusuf Ziya Altıntaş, "Lorey, savaş sonrasında hazırladığı kapsamlı eserlerle Çanakkale deniz muharebelerini Alman perspektifinden tarihe not düşmüştür. Rapora esas teşkil eden bilgileri veren Heinrich Wehrle ise Çanakkale'de 8’inci Ağır Sahra Obüs Alayı'nın komutanı olarak görev yapmış bir yarbaydır. Wehrle'nin komutasındaki seyyar obüs bataryaları, düşman donanmasının boğaz içindeki manevralarını kısıtlayarak savunmanın en etkili unsurlarından biri olmuştur. Lorey'in aktardığına göre; Yarbay Wehrle, Fransız devi Bouvet'nin saat 13.50 sularında isabet alarak sadece 3 dakika içerisinde Çanakkale'nin sularına gömülmesini tabyalardaki askerlerin gözünden şöyle rapor etmiştir: 'Bataryalardan neşeler yükseldi, Allah Allah nidaları ve zafer teraneleri göklere çıkıyordu. Topçular şarkı söylüyor ve oynuyorlardı' Savaşın en dehşetli anlarında yaşanan bu büyük sevinç, tabyalardaki vatanperverlik duygusunu zirveye taşımıştı' dedi. Dr. Altıntaş, Wehrle'nin raporuna yansıyan en dikkat çekici sahnenin, ağır yaralı halde sedyede yatan bir Anadolu çocuğunun, 'Bırakın, düşman gemilerinin batışını izleyeyim' demesi olduğuna dikkat çekti.
'İTİLAF DONANMASI İÇİN TAM BİR BOZGUNLA SONUÇLANMIŞTIR'
18 Mart Deniz Zaferi sadece topçuların isabetli atışlarıyla değil, aynı zamanda Nusret Mayın Gemisi'nin 7-8 Mart gecesi Erenköy Koyu'na gizlice bıraktığı 26 mayının etkisiyle kazanıldığını hatırlatan Dr. Altıntaş, "Bouvet'nin hızlı batışı tabyalarda büyük bir cesaret uyandırırken, ardından gelen Irresistible ve Ocean zırhlılarının da batarak saf dışı kalması İtilaf donanması için tam bir bozgunla sonuçlanmıştır. Bölgede görev yapan Alman subaylar, tabyalardaki Türk topçusunun ve mayın hatlarının bu başarısını bizzat müşahede ederek raporlarına yansıtmış, yaşanan bu tarihi direnişi dünya askeri tarihine birer gözlemci olarak kaydetmişlerdir. 18 Mart akşamı tabya ve bataryalarda yankılanan 'Allah Allah' nidaları, kazanılan bu zaferin ve sarsılmaz savunma azminin bir nişanesi olarak tarihteki yerini almıştır" diye konuştu.
