YAZI:EYLEM OKUMUŞ
(GAZETECİ-ORTADOĞU UZMANI
VE STRATEJİST)
KIVILCIM DEĞİL, TETİKTE BEKLEYEN SAVAŞ
Artık tabloyu yumuşatmanın hiçbir anlamı yok. Hürmüz Boğazı üzerinden yürüyen kriz, diplomasi kisvesini yırtmış durumda. Burası bir su yolu değil, küresel sistemin şah damarı. ABD burada ablukayı devreye sokuyorsa, bu açıkça İran’ı boğmak demektir. Bu tür hamleler geri alınmak için değil, sonuç almak için yapılır. Yani bu, bir mesaj değil; doğrudan güç gösterisi.
Donald Trump’ın kullandığı dil zaten niyeti ele veriyor. “Yaklaşanı yok ederiz” ifadesi bir uyarı değil, sahadaki askere verilmiş açık ateş yetkisidir. Bu noktadan sonra yanlış anlaşılma diye bir şey kalmaz; sadece karşılaşma olur. Karşı cephede İran Devrim Muhafızları çıkıp bunu “savaş nedeni” ilan ediyorsa, bu artık geri çekilme ihtimalinin ciddi şekilde zayıfladığını gösterir. Bu söylem, diplomasinin bittiği yerde başlar.
GERİ ADIM ATAMAYAN TARAFLAR
Gerçeğin sert tarafı şu: İki taraf da büyük savaştan korkuyor ama geri adım atacak siyasi zemine sahip değil. ABD baskıyı artırmadan sonuç alamaz, İran geri çekilirse içeride çözülür. Bu yüzden iki taraf da frene basamıyor, sadece hız kontrolü yapmaya çalışıyor. Bu ise en tehlikeli aşamadır; çünkü kontrol edildiği sanılan krizler genelde kontrolden çıkar.
KRİTİK EŞİK: ANLIK HATALAR
Burada belirleyici olan planlar değil, anlık hatalar olacak. Bir devriye botu, bir radar kilidi, bir yanlış okuma… Tetik çekildiği an bu iş biter. O saatten sonra ne diplomasi kalır ne de geri dönüş. Zincirleme karşılıklar başlar ve kimse süreci durduramaz.
ASKIYA ALINMIŞ ÇATIŞMA
Şu an gelinen noktada durum basit: Bu bir kriz değil, askıya alınmış bir çatışma. Barış zaten yok. Savaş ise başlamamak için zor tutuluyor. Ama denge pamuk ipliğine bağlı değil; kopmuş, sadece yere düşmesi zaman meselesi.
ETİKETLER:
#HürmüzBoğazı #ABD #İran #Ortadoğu #Jeopolitik #Kriz #Savaş #Analiz
