Yasa Neyi Kapsıyor?
Yeni düzenlemeye göre özellikle:
- Kur’an’ı Kerim’e zarar vermek, yakmak, tahrip etmek,
- kutsal kitaplara yönelik aşağılayıcı, provokatif eylemler
- ya da bu tür eylemleri teşvik etmek,
suç sayılıyor. Bu tür eylemler yalnızca dini bir hakaret değil, aynı zamanda toplumun manevi değerlerine yönelik ciddi bir hakaret olarak kabul edilecek ve ağır cezai yaptırımlar uygulanacak.
14 YIL HAPİS CEZASI ÖRNEĞİ
Geçtiğimiz yıl Rusya’da Volgograd bölgesinde Nikita Juravel adlı bir kişi, bir cami önünde Kur’an’ı yakma eylemi gerçekleştirdiği gerekçesiyle gözaltına alınmıştı. Yargı sürecinde mahkeme, bu eylemin hem dini duyarlılığı zedelediğini hem de “devlete ihanet” kapsamında değerlendirilebilecek sonuçlara yol açtığını belirterek 14 yıl hapis cezası verdi.
Bu örnek, yeni düzenlemenin sadece teoride kalmayıp pratikte de ağır yaptırımlarla sonuçlandığını gösteriyor.
Putin’in Açıklamaları ve Gerekçe
Putin, düzenlemenin gerekçesi olarak “diğer ülkelerde Kur’an’a ve Müslümanların kutsal değerlerine yapılan saygısızlığın suç sayılmaması”nı eleştirerek, Rusya’nın bu konuda daha katı ve net bir duruş sergileyeceğini vurguladı. Rusya’da kutsal kitaplara saygısızlık yapanların ceza kanunu ve anayasa çerçevesinde sorumlu tutulacağını belirtti.
Putin’in bu yaklaşımıyla Moskova yönetimi, özellikle ülkede yaşayan çok sayıda Müslüman nüfusundini hassasiyetlerini koruma altına aldığını öne sürüyor.
Uluslararası Değerlendirmeler
Bu tür düzenlemeler, Rusya’nın mevcut Ceza Kanunu’ndaki “dini duyguları aşağılayan eylemler” gibi zaten bulunan suç tanımlarına ek olarak daha ağır yaptırımlar öngören düzenlemelerle pekiştirildiği şeklinde yorumlanıyor. Bununla birlikte, uluslararası insan hakları örgütleri, benzeri blasphemy (dine hakaret) yasalarının düşünce ve ifade özgürlüğü üzerindeki olumsuz etkileri ve sınırları konusunda eleştirel görüşler ileri sürüyor.
BU GELİŞME NE ANLATIYOR?
Bu yasa değişikliği:
- Dini hassasiyetlerin korunması iddiasını güçlendiriyor,
- Dini içerikli provokatif eylemlere karşı sert yaptırımlar getiriyor,
- ve çoğu Batı ülkesinde tartışmalı olan “dine hakaret” konusunu Rusya’daki ceza sistemi içine daha net şekilde yerleştiriyor.
Ancak eleştiriler, böyle yasaların özgür ifade alanını daraltma riski taşıdığı ve hukuki belirsizliklerin uygulanmasında sorun yaratabileceği yönünde devam ediyor
