İRAN ATEŞKES İÇİN ŞARTLARINI DUYURDU
Bölgede İran, İsrail ve ABD arasındaki gerilimin giderek arttığı bir süreçte İran tarafı, ateşkes için öne sürdüğü şartları sıraladı. İran’ın açıkladığı maddeler, hem siyasi hem de askeri açıdan geniş kapsamlı talepler içeriyor.
Tahran yönetimi tarafından dile getirilen şartlar şu şekilde sıralandı:
1. NETANYAHU’NUN ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ’NE TESLİM EDİLMESİ
İran’ın ilk şartı, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne teslim edilmesi oldu. Tahran yönetimi, Gazze’de yaşanan olaylar nedeniyle Netanyahu’nun uluslararası hukuk önünde yargılanması gerektiğini savunuyor.
2. 7 EKİM SINIRLARINA GERİ ÇEKİLME
İran, İsrail’in askeri olarak 7 Ekim öncesindeki sınırlara geri çekilmesini talep etti. Bu madde, Gazze’de ve çevresinde yürütülen operasyonların tamamen sona erdirilmesini içeriyor.
3. TRUMP’IN GAZZE PLANININ İPTAL EDİLMESİ
Tahran’ın şartları arasında ABD eski Başkanı Donald Trump tarafından ortaya konulan Gazze planının tamamen iptal edilmesi de yer aldı. İran, söz konusu planın bölgedeki dengeleri bozduğunu ileri sürüyor.
4. YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI VE DONDURULMUŞ FONLARIN İADESİ
İran, kendisine yönelik uygulanan tüm ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Bunun yanı sıra yurt dışında dondurulan İran fonlarının da Tahran yönetimine iade edilmesi şartlar arasında bulunuyor.
5. İRAN’IN NÜKLEER HAKLARININ TANINMASI
Açıklanan maddelerden biri de İran’ın nükleer programının meşru bir hak olarak tanınması oldu. İran yönetimi, barışçıl nükleer faaliyetlerinin uluslararası toplum tarafından kabul edilmesini istiyor.
6. LÜBNAN, SURİYE VE YEMEN’DEN ÇEKİLME
İran, bölgede faaliyet gösteren İsrail ve ABD bağlantılı askeri unsurların Lübnan, Suriye ve Yemen’den çekilmesini de şart koştu. Bu madde, Orta Doğu’daki askeri varlığın azaltılmasını hedefliyor.
7. ARAP TOPRAKLARINDAKİ ABD ÜSLERİNİN BOŞALTILMASI
İran’ın talepleri arasında Arap ülkelerindeki ABD askeri üslerinin tamamen boşaltılması da bulunuyor. Bu talep, bölgedeki Amerikan askeri varlığına doğrudan meydan okuma olarak yorumlanıyor.
8. TRUMP’IN HAMANEY’DEN ÖZÜR DİLEMESİ
Tahran yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran lideri Ali Hamaney’den kamuoyu önünde özür dilemesini de ateşkes şartları arasında gösterdi.
9. YAPTIRIMLAR İÇİN TAZMİNAT ÖDENMESİ
Son madde ise İran’a yönelik geçmişte uygulanan yaptırımlar nedeniyle Tahran’a tazminat ödenmesi talebi oldu.
ORTA DOĞU’DA YENİ BİR DİPLOMATİK KRİZ Mİ?
İran’ın açıkladığı bu kapsamlı şartlar, bölgedeki gerilimin diplomatik müzakere zeminine taşınıp taşınamayacağı konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirdi. Uzmanlar, taleplerin büyük bölümünün kabul edilmesinin oldukça zor olduğunu ancak açıklamanın İran’ın müzakere pozisyonunu güçlendirme amacı taşıyabileceğini belirtiyor.
Orta Doğu’da tansiyonun düşüp düşmeyeceği ise önümüzdeki günlerde yapılacak diplomatik temaslara bağlı olacak.
