YAZI:BEKİR ATACAN
(GAZETECİ VE DIŞ POLİTİKALAR UZMANI)
Ama asıl soru bu değil.
Asıl soru şu: Böyle bir toplum yenilebilir mi?
Çünkü mesele tank, füze, uçak meselesi değil.
Mesele, bir ülkenin içten çöküp çökmeyeceği meselesidir.
Tarihe bakın.
Savaşlar çoğu zaman cephede değil, içeride kaybedildi.
DIŞ BASKI MI, İÇ ÇÖKÜŞ MÜ?
Son yirmi yılın fotoğrafını önünüze koyun:
Irak…
Suriye…
Libya…
Yemen…
Sudan…
Bu ülkeleri yıkan şey yalnızca dış müdahale değildi.
Asıl kırılma içeride yaşandı.
- Yönetimler çözüldü
- Toplumlar bölündü
- Devlet otoritesi parçalandı
- İnsanlar birbirine düşman oldu
Dış güçler ise sadece son hamleyi yaptı.
İRAN NEDEN FARKLI?
Şimdi İran’a bakın.
Yıllardır ambargo altında.
Sürekli tehdit altında.
Doğrudan ve dolaylı saldırıların hedefinde.
Ama içeride ne var?
- Çöküş yok
- Dağılma yok
- Açık bir iç savaş yok
- Devlet otoritesinde kırılma yok
Daha önemlisi:
“Teslim olalım” diyen yok.
BİRLİK: MODERN SAVAŞLARIN EN BÜYÜK SİLAHI
Modern savaşlarda en güçlü silah nedir biliyor musunuz?
Ne F-35.
Ne balistik füze.
Ne uçak gemisi.
Toplumsal birlik.
Eğer bir toplum içeriden kırılmazsa, en gelişmiş ordular bile o ülkeyi diz çöktüremez.
İran’ın asıl gücü burada yatıyor.
ÇEŞİTLİLİK İÇİNDE TEK İRADE
İran homojen bir ülke değil.
Farklı etnik kökenler, farklı mezhepler, farklı diller…
Ama dış tehdit karşısında tek bir refleks:
Direnç.
Bu, birçok ülkenin başaramadığı bir denge.
AMBARGO ALTINDA AYAKTA KALMAK
Bir ülkeyi diz çöktürmenin en klasik yolu nedir?
Ekonomi.
İran’a uygulanan yaptırımlar, modern tarihin en uzun ve en sert örneklerinden biri.
Ama sonuç?
- Üretim tamamen durmadı
- Devlet mekanizması işlemesini sürdürdü
- Sistem çökmek yerine adapte oldu
Bu, küçümsenecek bir tablo değil.
DEVLET Mİ, SİSTEM Mİ?
Birçok ülkede devlet, kişilerle ayakta durur.
Lider giderse sistem çöker.
İran’da ise farklı bir yapı var:
Kişiler değişse bile sistem devam ediyor.
Bu, kriz anlarında en kritik farkı yaratır.
RAHATSIZ EDEN SORU
Şimdi kendimize dürüst olalım:
Aynı baskı bizim yaşadığımız coğrafyada hangi ülkede bu sonucu doğururdu?
Kaç ülke bu kadar süre ayakta kalabilirdi?
Kaç toplum bu kadar süre bölünmeden durabilirdi?
SONUÇ YERİNE
İran yenilir mi?
Belki askeri olarak zarar görür.
Belki ekonomik olarak zorlanır.
Ama asıl mesele şu:
İçeriden kırılmadığı sürece, hiçbir ülke kolay kolay yenilmez.
Ve bugün görünen tabloya bakılırsa…
İran’ın meselesi yenilmek değil, dayanmak.
ETİKETLER:
#İran
#Ortadoğu
#Jeopolitik
#DışPolitika
#Güvenlik
#Uluslararasıİlişkiler
#Ambargo
#Direnç
#Devlet
#ToplumsalBirlik
