YAZI: BEKİR ATACAN
(GAZETECİ-DIŞ POLİTİKALAR UZMANI)
SAVAŞIN YENİ CEPHESİ: ZİHİNLER VE ALGISAL ÜSTÜNLÜK
Günümüz dünyasında savaş, yalnızca silahların konuştuğu bir alan olmaktan çıktı. Artık asıl mücadele, toplumların zihninde yer etmiş “değişmez doğruların” çökertilmesi üzerinden yürütülüyor. ABD–İsrail ile İran arasında yaşanan gerilim, bu dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Bu yeni düzende belirleyici olan; askeri kapasiteden çok hangi tarafın anlatısının ayakta kaldığı, hangisinin çöktüğü sorusu haline geliyor.
YIKILAN EZBERLER: KÜRESEL GÜÇ ALGISI SARSILIYOR
Yıllarca uluslararası sistemin temel taşları olarak görülen birçok kabul, sahadaki gelişmelerle birlikte geçerliliğini yitiriyor.
“ABD sahaya inerse savaş biter” anlayışı, yerini daha karmaşık ve kontrolsüz çatışma gerçekliğine bıraktı. Müdahaleler artık hızlı sonuç üretmek yerine, zincirleme krizleri tetikliyor.
“Körfez’in güvenliği ABD’nin garantisi altındadır” söylemi de ciddi şekilde aşınıyor. Devletlerin ittifaklardan çok kendi çıkarları doğrultusunda hareket ettiği gerçeği daha görünür hale geliyor.
“İsrail dokunulmazdır” algısı ise çatlaklar vermeye başladı. Bu durum yalnızca askeri değil, aynı zamanda psikolojik bir kırılmaya işaret ediyor.
Teknolojiye dair kabuller de değişiyor. “Hava savunma sistemleri kusursuzdur” düşüncesi, düşük maliyetli ve sürü halinde kullanılan akıllı mühimmatlar karşısında sorgulanır hale geldi.
Benzer şekilde “İran kısa sürede çöker” beklentisi de sahadaki direnç karşısında geçerliliğini yitirdi. Süre uzadıkça, dayanıklılığın teknoloji kadar belirleyici olduğu ortaya çıktı.
“Dış baskı rejimleri çökertir” yaklaşımı da tersine dönüyor. Tarih bir kez daha, dış tehditlerin toplumlarda çözülmeden çok kenetlenme yarattığını gösteriyor.
Uluslararası ilişkilerde “liderler arasındaki dostluklar sorun çözer” anlayışı da yerini çıkar odaklı gerçekliğe bırakıyor.
Ve en çarpıcı kırılma:
“Pahalı olan kazanır” düşüncesi.
Yeni savaş denkleminde düşük maliyetli sistemler, yüksek bütçeli teknolojileri etkisiz hale getirebiliyor.
YIKILMAYAN GERÇEKLER: SAVAŞIN DEĞİŞMEYEN YÜZÜ
Tüm bu dönüşüme rağmen bazı gerçekler var ki değişmiyor.
ABD’nin dahil olduğu savaşların doğası hâlâ benzer: Başlayan, yayılan ve büyüyen; ancak çoğu zaman net bir zaferle sonuçlanmayan süreçler.
Ve en acı gerçek yine aynı kalıyor:
Savaşların en büyük bedelini siviller ödüyor.
En çok çocuklar susuyor.
En hızlı unutulanlar ise onların hikâyeleri oluyor.
Tarih değişse de acının coğrafyası değişmiyor.
SONUÇ: GÜCÜN TANIMI YENİDEN YAZILIYOR
Dünya artık bir savaşın eşiğinde değil; doğrudan içinde.
Bu yeni çağda güç; yalnızca askeri donanım ya da teknolojik üstünlük değil.
Güç; görünmeyeni üretebilmek, rakibin ezberini bozabilmek, uyum sağlayabilmek ve sabır gösterebilmek olarak yeniden tanımlanıyor.
Gelinen noktada en sert gerçek ise şu şekilde özetleniyor:
Geçmişin doğrularıyla bugünü anlamaya çalışanlar, geleceğin enkazı altında kalma riskiyle karşı karşıya.
ETİKETLER:
#YENİDÜNYA #KÜRESELSİYASET #ORTADOĞU #SAVAŞANALİZİ #JEOPOLİTİK #ABD #İRAN #İSRAİL #GÜÇDENGESİ #ASKERİSTRATEJİ
